Diyabet ve beslenme

4 Kasım Dünya Diyabet Günü. Bir çok insan için sıradan bir gün olabilir, ancak dünyada milyonlarca şeker hastası için önemli bir gündür. 14 Kasım, insülini bularak milyonlarca şeker hastasının hayatını kolaylaştıran Kanadalı doktor Frederick Banting’in doğduğu (14 Kasım 1921) gündür, insülini bularak şeker hastası insanların yaşamını kolaylaştıran Dr. Banting’1 onurlandırma ifadesi gereği 1991 ‘den beri Dünya Diyabet Federasiyonu, 14 Kasım’ı “Dünya Diyabet Günü” olarak ilan etmiştir.

Şeker hastalığı ve çeşitleri.

Şeker hastalığının çok çeşitleri uardir. Bunlarda en sık rastlananlar ise Tip 1 ve Tip 2 Diyabettir. Bunların yanısıra Dünya Sağlık Örgütü WHO ue Amerikan Diyabet Örgütü ADA ye göre diğer bir diyabet vakası Hamilelik Diyabeti olarakta sınıflandırılmıştır.

Tip 1 Diyabet

Tip 1 Diyabet daha sık çocuklarda ve genç erişkinlerde görülmektedir. Bu nedenle Tip 1 diyabet, yaşamlari boyunca insüline bağımlı diyabet olarak isimlendirebilir. Diyabet hastalarının % 5 — 10 unu oluşturmaktadır. Tip 1 Diyabet pankreasta bulunan az insülin üreten hücrelerin vücudun bağışıklık sistemini kendi hücrelerini tanımaması ve zedelenmesiyle meydana gelmektedir. Genellikle yaşam koşullan gelişmiş ülkelerde Tip 1 diyabetli çocuk oranlan daha yüksektir. Tip 1 Diyabetin belirtileri ise, susuzluk, sık sık küçük idarar, kilo kaybı ve yorgunluktur.

Tip 2 Diyabet

Tip 2 diyabet daha çok aşın şişman -obez- olan kişilerde görülmektedir ve insülin salgıbeslenme lanmasmdaki yetersizlikten ziyade dokulardaki insülin reseptörlerindeki direnç sonucunda glükoz metabolizması bozulmaktadır. Tip 2 diyabetlilerin hastalıkları başlangıcında ve sıklıkla çok uzun bir süre insülin ihtiyacı olmadan yaşamlannı sürdürebilmektedirler. Bu nedenle Tip 2 diyabet İnsüline bağımlı olmayan diyabet olarak da isimlendirmektedir. Türkiye’de 3,5 milyon diyabetik olduğu tahmin edilirken, Almanya’da yaklaşık olarak 8 milyon diyabetli haşata varken, dünya genelinde ise 300 milyon civannda olduğu tahmin ediliyor. Diyebetli insanlann sayısı dünya genelinde sürekli artmaktadır.

Diyabet ve Beslenme

Tip 2 diyabetten korunmanın en iyi yolu vücudun normal ağırlıkta olmasıdır. Kişi yaşam-boyu normal, sağlıklı bir beden ağırlığında olması ve onu koruması önemlidir. Dünyada Tip 2 Diybet hasalannm artması, insanlann aşın kilolu olmalann-dan kaynaklanmaktadır. Zaten çok genç yaşta, hata çocuklarda da artık görülen Tip 2 diyabet aşın kilolardan kaynaklanmaktadır. Buda özelikle çocuk yaşta-kilerin diyabet hastası olmalan bir talihsizliktir. Tersini düşün-düğümzde ise şu anlama gelmektedir: Her fazla kilolu olan bir diyabet hastası, beslenme alışkanlıklarında yapacağı değişiklik ve dahafazlafiziksel harekette olması, spor yapması gerekmektedir. Herşeyden önce diyabet hastası olan bir kişinin beslenme alışkanlıklarını düzenlenmesi oldukça önemlidir. Zira, hayatınız boyunca uygulayabileceğiniz en ideal beslenme programı uygulamakla, kan şekerinizi normal seviyede tutmak, hiperglisemi ve hipoglisemiyi önlemek (kan şekerinin yükselmesi ve düşmesi) için normal vücut ağırlığınızı sağlamak ve korumak, uzun dönemde yeterli ve dengeli beslenmenizi sağlamak, yani yaşam kalitenizi yükseltmek ve yaşam süresini uzatmak anlamına gelir. Diyabet hastası bir kişinin beslenme planlaması şu önemli noktalan içermektedir:

Sağlıklı besinler seçmeniz, gerekli miktarda besin almanız ve öğünlerinizi uygun zamanda yemeniz sağlıklı yaşamanızda işinizi oldukça kolaylaştınr. Diyabette beslenme planlamasında şu konular önemlidir: Sağlıklı besinler seçmek, gerekli miktarda besin almak, uygun zamanda yemek. Daha aynntılı diyet programı için doktorunuza veya diyet uzmanına danışarak hazırlanacak bir diyet programı diyabet hastası olan insnalann hayatını daha kolaylaşlaştınr…