Beslenme davranışı ve sağlığımız…

Insanın beslenme ve yemek yeme davranışı yıllar boyu öğrenilen ve kalıcı olan bir davranıştır. Yemek yeme davranışımızın yaşamımızın bir parçası haline gelmesi ve süreç içerisinde öğrendiğimiz bu davanışlarımızı değiştirmek çokta kolay olmuyor. Kişinin beslenme davranışını değiştirmesi, yemek yemekle birlikte yeni davranışları öğrenmesi, eski davranışlarımızı yeni davranışlara bırakmak demektir. Eski davranışlarımızı değiştirmek için ise sabırlı olmaya ihtiyacımız vardir.

Peki yeme davranışımız nereden etkilenmektedir, ne hangi faktörler başlıca insanın yeme davranışında etkisini göstermektedir? Yeme davranışımızın dört değişik kesimde etkilendiğini söyliyebiliriz.

• Biyolojik, yani genetik faktörler
• Duygusal faktörler (Emosiyonal): Stresli durumda yemek yeme, hoş ve hoş olmi-yan durumlarda.
• Bilişsel (Kongnitiv) faktörler: Düşünceler, değerlendirmeler, yorum yapmak, davranış, sosyo kültürel normlar.
• Bireysel öğrenme süreci: Alışkanlıklar, çocukluk yaşından beri yeme alışkanlıkları, sosyo kültürel normlar.

Biyolojik faktörler özellikle yemek yemeye bağlı duygu ve düşünce, bireysel tercübeler ve besin madeleri seçiminde etkili olmaktadır. Bu nedenle yemek
yeme alışkanlıklarımızı kontrol etmeyi öğrenmeli ve alışkanlıklarınızı tespit etmeliyiz. Yemek yeme esnasında başka şeyler yapmamalıyız. Örneğin, okuma, teleuizyon izleme gibi aktiviteler yemek yeme alışkanlığı ile ilişkilendirilerek yemek yeme çağrışımı yapabilir. Böylece iki şeye aynı esnada konsantre olamak mümkün değil Bu şu anlama geliyor: yemek yediğimiz sırada ba°ka °eyler yaparsak aldığımız kalorileri farkedemeyiz. Ve bunları bilinçli olarak tüketmiyoruz. Zamanla birlikte sağlığımıza zarar vermiş oluruz.

Birçok insanın değişik yerde yemek yeme alışkanlığı vardır. Örneğin, yürüken, oturma odasında, televizyon karsşısında, ayakta, yemek yaparken vs. Bu davranıştan veya alışkanlıklardan dolayı tüm bu sözüedilen mekanlar ki°iyi psikolojik olarak potansiyel yemek yeme isteğini tetikli-yebilir. Böylece yediğiniz şeylere konsantre olmaz, tat ve lezzetini almayız. Yemek için evde en uygun, düzenli ve rahat düzenli yemek yediğimiz yeri seçimeliyiz.

Kuşkusuz beslenme davranışımızın sağlığımız üzerindeki etkisi önemlidir. Kendi alışkanlık ue davranışlarımızın yanısıra, gıdda endüstrisinin reklamlarlar aracılığıyla beslenme davranışımızıda kü-çümsenmiyecek oranda etkilemektedir. Alman Beslenme psikoloğu Profesör Volker PudeVin yapmış olduğu bir incelemeye göre özel teleuizyon kanallarında ana yayın saatinden önce yayımlanan üç reklamdan biri gıda ürünleriyle ilgili ve bunların % 40 ‘-ı yaşlan üç ile on üç arasında değişen çocuklara yönelik. Çocuklara yönelik beş reklamdan dördünde ise Fastfood, çerez türü yiyecekler veya şekerlemeler tanıtılıyor. Aşın şişmanlamanın arkasında ruhsal bir sorunun yanısıra, beslenme dauranışımızda reklamların da önemli bir yer edindiklerini hiçbirzaman gözardıedilmemeli.

Diğer bazı araştırmalarda göstermiştir ki, yanlız olan kadınların verdiği üzüntü ue çektikleri yalnızlık hali, kadınlarda çok yemek yeme ue dolayısıyla şişmanlığa yol açmıştır. Bu da şunu bize gösteriyor: Kişide tatminsizlik varsa; kişi ruhsal ve sosyal bazlarından yeterince nasibini almıyorsa, aşın yemek yeme suretiyle kendini tatmin yoluna gidebilir. Şişmanlık üzerine yapılan araştırmalar göstermiştir ki, ruhsal problemlerin şişmanlıktaki etkisi oldukça fazladır.

Yani bedensel sorunların yanı sıra, psikolojik etkenler de şişmanlığın sebebi olabilir. Öte yandan yemek seçen, iştahsızlık gösteren insanları da sorunlular kapsamına almak mümkündür…